Ο Ακίλα Σάλεχ ο νέος πρόεδρος της Λιβύης;

2021-01-05

Γράφει η Δρ.Άννα Κωνσταντινίδου.


Μία είδηση που είναι αρκετά ενδιαφέρουσα και σηματοδοτεί εξελίξεις στη ΝΑ Μεσογειο σε περίπτωση που επαληθευτεί, είναι η ανάληψη προεδρικών καθηκόντων μεταβατικης κυβέρνησης στη Λιβύη από τον Ακίλα Σάλεχ.

Θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ότι θα σημάνει την αρχή του άμεσου εξοβελισμού της Τουρκίας από τη Λιβύη. Γιατί, ιδιαίτερα στα περιβάλλοντα αυτά (καθώς παρόμοιο με της Λιβύης αποτελεί αυτό του Ιράκ), επειδή ο κοινωνισμός τους συνιστάται στις φυλές, είναι δύσκολο να βρεθεί κάποιο πρόσωπο που να έχει ευρεία εμπιστοσύνη, ώστε να συνενώνει πολιτειακά όλες αυτές τις ομάδες. Κι αυτός είναι ένας από τους λόγους που τα περιβάλλοντα αυτά είναι πιο επιρρεπή είτε στην ξένη κηδεμονία είτε σε εμφυλίους. Εδώ, βλέπουμε, όμως ότι ο Σάλεχ, ήταν ένα από τα πρόσωπα που είχε ευρύτατη αποδοχή από τις φυλές ως Πρόεδρος της Βουλής.

Όσον αφορά τώρα πώς οι εξελίξεις στη Λιβύη θα επηρεάσουν τις σχέσεις με την Τουρκία. Θα πρέπει να εστιάσουμε σε τρία πολύ σημαντικά γεγονότα που, εκτός των άλλων, δείχνουν ότι το γειτονικό κράτος καθίσταται ο αδύναμος κρίκος στην ΝΑ Μεσόγειο. Τα δύο γεγονότα έχουν να κάνουν με την Λιβύη, ότι ο Σαρατζ στα τέλη Νοεμβρίου υπέγραψε με την Ιταλία μνημόνιο συνεργασίας, θέλοντας να απαγκιστρωθεί από τον άμεσο προστατευτισμό της γειτονικής μας χώρας, κι επίσης αρνήθηκε να ανοίξει διπλωματικές σχέσεις με το κατοχικό κράτος στα Βόρεια της Κύπρου. Και το τρίτο γεγονός είναι, ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε την πολιτική και διπλωματικη σημασία του EastMed Gas Forum.

Παρενθετικά, ο EastMed Gas Forum αποτελεί μία πολιτική-διπλωματική επί της ουσίας οντότητα που είναι επιφορτισμένη με την "προστασία" και την προώθηση των συμφερόντων του αγωγού. Στο συγκεκριμένο forum με έδρα το Κάιρο (ιδρύθηκε το 2018), συμμετέχουν η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Ιταλία με παρατηρητές την Παλαιστίνη και πρόσφατα τα ΗΑΕ, έχοντας την "ομπρέλα" της Γαλλίας και των ΗΠΑ. Με λίγα λόγια απουσιάζει η Τουρκία.

Μήπως τώρα θα πρέπει να βλέπουμε και στο βάθος τη Λιβύη ως μέλος του συγκεκριμένου forum και μάλιστα ως Ελλάδα να αναλάβουμε την πρωτοβουλία, προωθώντας την προοπτική αυτή; Στη βάση των παραπάνω, πρέπει να πούμε αυτό. Η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική πρέπει να επενδύσει στο συγκεκριμένο όργανο, ώστε να καταστεί μία ενεργειακη (πολιτική) ένωση. Πριν λίγες ημέρες η Τουρκία εξέφρασε την προσδοκία, επειδή είναι εξοβελισμενη από το EastMed Gas Forum, να δημιουργηθεί μία ενεργειακή ένωση, τύπου ΕΚΑΧ, στην ΝΑ Μεσογειο. Αν προηγουμένως, η Ελλάδα καταφέρει να ενισχύσει την προοπτική του συγκεκριμένου οργάνου να πάρει θεσμική μορφή, απλά οι προσδοκίες της Τουρκίας θα μείνουν ευσεβείς πόθοι. Και το πιο σημαντικό είναι, η Ελληνική Διπλωματία να αρχίσει τις επεκτάσεις των ΧΥ της από τα νότια της Κρήτης...

Η Ελλάδα πρέπει να εκμεταλλευτει άμεσα το γεγονός του μεταβατικού Προέδρου στη Λιβύη. Γιατί, ο Ακίλα Σάλεχ ως Πρόεδρος του κράτους πλέον μπορεί να επανατοποθετησει σε νέες βάσεις τις ελληνολιβυκες σχέσεις, με δεδομένο το γεγονός οριοθετησης ΑΟΖ ανάμεσα στα δύο κράτη.



Δρ. Άννα Κωνσταντινίδου

Ιστορικός - Διεθνολόγος,

Msc Βαλκανιολογίας,

Διδάκτωρ Νομικής Σχολής ΑΠΘ